NNỌCHITE ANYA NKWENYE NA OMENALA NDỊ IGBO N’IME AGỤMAGỤ
Abstract
Akwụkwọ agụmagụ bụ otu ụzọ dị mkpa e si egosipụta echiche, ahụmihe na ndụ ndị mmadụ. Ọ na-arụkwa ọrụ dịka akụrụngwa na-egosipụta omenala na nkwenye nke obodo. Agụmagụ bụ ọrụ nka nke na-ekpughe echiche na nghọta onye odee banyere ndụ n’ime obodo ma na-enye aka ịkọwa usoro ndụ, omume na ụkpụrụ mmekọrịta dị iche iche n’etiti mmadụ na ibe ya. Nkwenye bụ usoro echiche maọbụ ozizi ndị mmadụ maọbụ obodo nabatara dịka eziokwu, ebe omenala bụ nnyefe omume, nkwenye na usoro ndụ site n’otu ọgbọ gaa n’ọgbọ ọzọ. Nchọcha a lekwasịrị anya n’ịtụle ụfọdụ nkwenye na omenala ndị Igbo dịka e gosipụtara ha n’akwụkwọ Ụwa dị omimi na Ekwutọsị, site n’iji ha kọwaa etu agụmagụ si bụrụ ụzọ e si echekwa ma na-ekpughe ndụ ọdịbendị ndị Igbo. Nchọcha a gbasoro usoro nkọwa. E jiri atụtụ nnọchite omenala nke Hall wee tụchaa nchọcha a. A chọpụtara na agụmagụ Igbo na-arụ ọrụ dị mkpa n’ịkọwa na ịkwalite omenala na nkwenye ndị Igbo. E si n’agụmagụ ndị a họọrọ were gosipụta ụfọdụ nkwenye dịka nkwenye na chi, ịkwa ozu, nrọ na nkwenye na omume ọma na mmehie nwere ụgwọ ọrụ ha. A chọpụtara na omenala ndị Igbo dịka alụmdi na nwunye, ekele, ịgọ ọjị na nwa nwoke ịnọchi anya nna ya pụtara nke ọma n’ime akwụkwọ ndị a. A chọpụtakwara na agụmagụ na-enye aka ichekwa ọdịbendị ndị Igbo site n’idekọ ma na-egosịpụta ndụ ha n’ụdị a pụrụ ịghọta. N’ihi nke a, agụmagụ bụ ngwaọrụ siri ike n’ịkụziri ọgbọ ọhụrụ gbasara omenala na nkwenye ha na ịkwalite nghọta n’etiti obodo dị iche iche. A tụrụ aro na ndị na ede akwụkwọ agụmagụ Igbo kwesịrị ịga n’ihu n’ide akwụkwọ ga na-egosipụta nke ọma nkwenye na omenala ndị Igbo ka e wee chekwaa ọdịbendị ahụ maka ọgbọ na-abịa n’ihu.
